Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (nguồn news.vnanet.vn)

Đặt vấn đề

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của Người và Đảng Cộng sản, nhân dân Việt Nam đã giành được những thắng lợi vĩ đại trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và từng bước hiện thực hóa con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Trong bối cảnh hiện nay, việc quán triệt sâu sắc và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là yếu tố then chốt để bảo đảm sự ổn định và phát triển đất nước bền vững, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.

1. Về sứ mệnh lãnh đạo sự nghiệp cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh

1.1 Đảng đề ra đường lối đúng đắn, luôn vững bước và kiên định con đường cách mạng vô sản

Trên cơ sở đánh giá đúng thực tiễn trong nước, khát vọng của dân tộc và nắm bắt xu thế thời đại, Hồ Chí Minh và Đảng ta đã lựa chọn con đường đi cho dân tộc. Trong “Chánh cương vắn tắt của Đảng”, Hồ Chí Minh nêu rõ: “chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”[3, t.3, tr.1]. Người khẳng định “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”[3, t.12, tr.30]. Đó là con đường đúng đắn cho cách mạng Việt Nam, do Đảng Cộng sản - đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc lãnh đạo nhằm đánh đổ đế quốc và phong kiến tay sai giải phóng dân tộc, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. Như vậy, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội tiến tới giải phóng con người. Độc lập, tự do, hạnh phúc chính là con đường phát triển, đồng thời là mục tiêu và bước đi của cách mạng Việt Nam. Đánh giá về sự ra đời và vai trò lãnh đạo của Đảng, Người chỉ rõ: “Việc thành lập Đảng là một bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam ta. Nó chứng tỏ rằng giai cấp vô sản ta đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng”[3, t.12, tr. 406]. Hồ Chí Minh cho rằng, để hoàn thành sự nghiệp cách mạng lớn lao, cần phải có sự lãnh đạo của Đảng và “Đảng ta luôn luôn đứng vững trên lập trường giai cấp vô sản, tuyệt đối trung thành với lợi ích của giai cấp và của nhân dân”, “Khéo tập hợp mọi lực lượng yêu nước và tiến bộ..., thực hiện đoàn kết dân tộc”[3, t.12, tr.416-417].

Trong hành trình Đảng lãnh đạo sự nghiệp cách mạng đã vượt qua nhiều khó khăn, thách thức làm nên Cách mạng Tháng Tám thành công, lập ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc với nhiều kỳ tích, song Người vẫn cho rằng: “Chúng ta đã giành được thắng lợi to lớn. Nhưng đó mới chỉ là bước đầu trên con đường muôn dặm. Sự nghiệp cách mạng còn lâu dài gian khổ”[3, t.14, tr.467], cần kiên định, vững tâm tiếp bước.

1.2. Đảng lãnh đạo sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàu mạnh, nhân dân hạnh phúc, có quan hệ hữu nghị với nhân dân các nước trên thế giới và “sánh vai với các cường quốc năm châu”

Sứ mệnh của giai cấp công nhân, đặc biệt là Đảng tiên phong của cách mạng được Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Đảng không phải là một tổ chức để làm quan phát tài. Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng”[3, t.5, tr.289]. Đảng Cộng sản Việt Nam không “thiên tư”, “thiên vị”, bởi: “Ngoài lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc, thì Đảng không có lợi ích gì khác. Cho nên Đảng phải ra sức tổ chức nhân dân, lãnh đạo nhân dân để giải phóng nhân dân và để nâng cao sinh hoạt, văn hoá, chính trị của nhân dân. Vì toàn dân được giải phóng, tức là Đảng được giải phóng”[3, t.5, tr.290].

Vai trò, sứ mệnh của Đảng được thể hiện thông qua mục tiêu và nhiệm vụ của cách mạng: “Việc xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, đấu tranh giành thống nhất nước nhà, Đảng phải lo. Ngay đến cả tương, cà, mắm, muối của dân, Đảng đều phải lo”[3, t.13, tr.272]; “Nhiệm vụ cách mạng hiện nay của Đảng ta là xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”[3, t.12, tr.604]. “và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”[3, t.15, tr.624].

1.3. Đảng phải giữ vững vai trò là một đảng cách mạng, trí tuệ, đoàn kết, thống nhất, không ngừng tự chỉnh đốn, tự đổi mới xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Hồ Chí Minh nhấn mạnh, giai cấp công nhân thông qua Đảng tiên phong là lực lượng lãnh đạo đưa sự nghiệp cách mạng đi tới thắng lợi: “Muốn thắng lợi, thì cách mạng phải có một đảng lãnh đạo”; “Cách mạng thắng lợi rồi, quần chúng vẫn cần có Đảng lãnh đạo”[3, t.8, tr.274]. Đặc tính cách mạng của giai cấp công nhân đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với tổ chức Đảng lãnh đạo cách mạng, đó là tính kiên quyết, triệt để, tập thể, có tổ chức, có kỷ luật. Công nhân là giai cấp tiên tiến nhất trong sức sản xuất, gánh trách nhiệm đánh đổ chế độ cũ, xây dựng xã hội mới; đồng thời tinh thần đấu tranh của họ lôi cuốn ảnh hưởng và giáo dục tới các giai cấp, tầng lớp khác. Phải xây dựng Đảng cách mạng thực sự trong sạch, vững mạnh, trí tuệ, thống nhất, bởi: “Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”[3, t.2, tr.289]. Công tác xây dựng Đảng phải nhằm thống nhất về ý chí, hành động, có đường lối đúng, có tổ chức vững mạnh và đội ngũ đảng viên vững vàng về chính trị, tư tưởng, giỏi về chuyên môn, gắn bó với nhân dân, lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ linh hoạt, sáng suốt và làm gương trước dân.

Để hoàn thành nhiệm vụ trước dân tộc, phải “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trên mọi lĩnh vực”[3, t.12, tr.420]; và đấu tranh không khoan nhượng chống tư tưởng bè phái, giữ vững vai trò là một đảng cách mạng: “Trong khi liên lạc với các giai cấp, phải rất cẩn thận, không khi nào nhượng một chút lợi ích gì của công nông mà đi vào con đường thoả hiệp”[3, t.3, tr.3]; “Không bao giờ Đảng lại hy sinh quyền lợi của giai cấp công nhân và nông dân cho một giai cấp nào khác”[3, t.3, tr.4]; phải “đánh đổ các đảng phản cách mạng”[3,t.3, tr.4]; “Đối với bọn tờrốtxkít, không thể có thoả hiệp nào, một nhượng bộ nào. Phải dùng mọi cách để lột mặt nạ chúng”[3, t.3, tr.167].

Đảng không thể đòi hỏi sự “thừa nhận quyền lãnh đạo của mình, mà phải tỏ ra là một bộ phận trung thành nhất, hoạt động nhất và chân thực nhất”, được nhân dân “thừa nhận chính sách đúng đắn và năng lực lãnh đạo của Đảng, thì Đảng mới giành được địa vị lãnh đạo”[3, t.3, tr.168]. Để đáp ứng được yêu cầu lãnh đạo sự nghiệp cách mạng, trước hết: “Mỗi đảng viên ta phải là một chiến sĩ tích cực gương mẫu, xứng đáng với lòng tin cậy của Đảng và của nhân dân. Mỗi chi bộ ta phải là một hạt nhân vững chắc, lãnh đạo đồng bào thi đua yêu nước, cần kiệm xây dựng nước nhà. Mỗi cấp uỷ đảng phải là động cơ mạnh mẽ thúc đẩy phong trào cách mạng sôi nổi tiến lên”[3, t.12, tr.680].

Một trong những nguồn gốc đưa tới sự thắng lợi của cách mạng đó là nhờ Đảng đưa ra đường lối đúng đắn, được nhân dân ủng hộ, giúp đỡ và sự đoàn kết thống nhất, phát huy được sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại, đặc biệt là: “đoàn kết trong Đảng”[3, t.12, tr.35]; đồng thời khiêm tốn học hỏi nhân dân, biết dũng cảm sửa chữa khuyết điểm: “Đảng ta đã thu được nhiều thắng lợi to lớn, nhưng không phải là không có sai lầm. Song chúng ta đã không hề che giấu sai lầm, trái lại chúng ta đã thật thà tự phê bình và tích cực sửa chữa. Thắng lợi đã không hề làm cho chúng ta say sưa, tự mãn”[3, t.12, tr.673]. Muốn nâng cao công tác lãnh đạo: “Phải thực hành phê bình và tự phê bình nghiêm chỉnh trong Đảng. Phải hoan nghênh và khuyến khích quần chúng thật thà phê bình cán bộ, đảng viên”[3, t.15, tr.547]; “Mục đích phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúp nhau tiến bộ. Cốt để sửa đổi cách làm việc cho tốt hơn, đúng hơn, cốt đoàn kết và thống nhất nội bộ”[3, t.5, tr.272]; “Được như thế thì trong Đảng sẽ không có bệnh mà Đảng sẽ mạnh khoẻ vô cùng”[3, t.5, tr.279]; “Phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng”[3, t.15, tr.547]; “Vậy mỗi người phải tự mình chống tham ô lãng phí, gây thành một phong trào làm cho mọi người thấy đó là tội ác xấu xa, ai cũng gớm cũng ghét. Cần phải đấu tranh trừ bỏ tội ác đó”[3, t.7, tr.433]. Cần phải sửa đổi cách làm việc, cách lãnh đạo: “Cán bộ và đảng viên làm việc không đúng, không khéo, thì còn nhiều khuyết điểm. Khuyết điểm nhiều thì thành tích ít. Khuyết điểm ít thì thành tích nhiều”[3, t.5, tr.273]. Do đó, cần “Phải sửa đổi lối làm việc ”[3, t.5, tr.272]; “Trong phong trào phê bình và tự phê bình ắt phải có chuẩn bị và lãnh đạo, cho nên các cán bộ cao cấp phải xung phong, phải làm gương mẫu”[3, t.7, tr.373].

2. Giải pháp nhằm thực hiện sứ mệnh lãnh đạo đất nước phát triển giàu mạnh trong kỷ nguyên mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Thứ nhất, Đảng lãnh đạo sự nghiệp cách mạng thực hiện mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Thực hiện mục tiêu này nhằm xây dựng nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội chính là khẳng định mục tiêu phụng sự nhân dân, phục vụ Tổ quốc của Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đều xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền lợi và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; lấy sự hài lòng, đạt được hạnh phúc của nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu. Nhận thức và quán triệt sâu sắc về vai trò của dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng phát huy sức mạnh của nhân dân, lôi cuốn nhân dân tham gia, lãnh đạo nhân dân hiện thực hoá mục tiêu của Đảng. Khẳng định “dân là gốc”, sức mạnh của nhân dân là cội nguồn cho mọi thắng lợi, cho sự phát triển của đất nước, nhất là phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá vươn lên trở thành quốc gia có thu nhập cao, vượt qua bẫy thu nhập trung bình.

Thứ hai, kiên định con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn đúng đắn, tất yếu, xuyên suốt nhất quán của Đảng và dân tộc; đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu bổ sung làm rõ vấn đề lý luận về đường lối đổi mới, về những nhân tố tác động mới tới mục tiêu.

Trong đổi mới, luôn kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội cần đánh giá đúng tiềm năng, thế mạnh cũng như hạn chế, khó khăn để phát huy và khắc phục: “Chúng ta phấn khởi trước những thành tích lớn đã đạt được. Song chúng ta cũng phải thấy rõ những khó khăn lớn trên bước đường phát triển của cách mạng và những khuyết điểm, nhược điểm mà chúng ta cần phải ra sức khắc phục”[3, t.14, tr.278].

Thứ ba, đẩy mạnh đổi mới kinh tế, văn hoá xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục lãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước một cách toàn diện, sâu rộng. Coi trọng đổi mới phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân đi đôi với bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững ổn định chính trị, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ nhất là chuyển đổi số. Phát triển kinh tế - xã hội kết hợp với xây dựng tiềm lực quốc phòng, an ninh vững chắc; tăng cường công tác đối ngoại trên cả 3 lĩnh vực: Đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân một cách đồng bộ, tăng cường hợp tác để thu hút nguồn lực, chủ động hội nhập để nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Cơ cấu lại nền kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Thứ tư, tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị.

Để tiếp tục sứ mệnh lịch sử, đưa dân tộc phát triển giàu mạnh trong kỷ nguyên mới, Đảng Cộng sản Việt Nam không ngừng tìm tòi, phát triển, bổ sung, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng để thực sự là một Đảng “đạo đức” và “văn minh” trong tình hình mới, không buông lỏng vai trò lãnh đạo, không bao biện, làm thay; tích cực đấu tranh có hiệu quả trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”. Khắc ghi lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Chúng ta phải ra sức học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tăng cường giáo dục tư tưởng trong Đảng”[3, t.12, tr.676]; “Phải nâng cao hơn nữa tính giai cấp và tính tiên phong của Đảng”[3, t.12, tr.676], biến nhận thức thành hành động thiết thực của mỗi cán bộ, đảng viên, cấp uỷ các cấp. Đảng phải nâng cao trình độ lý luận, tư duy chiến lược và khả năng dự báo tình hình. Đồng thời cần tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên.

Đảng thực hiện công tác lãnh đạo và tổ chức đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, làm từ trên xuống dưới với phương châm “Trung ương làm gương, địa phương hưởng ứng”, với tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng”, không để gián đoạn công việc, mô hình tổ chức mới phải tốt hơn, hiệu quả hơn mô hình cũ, lại càng thấm nhuần lời dạy của Người: “Công việc ngày càng nhiều và càng phức tạp. Xã hội ngày càng tiến lên. Vì vậy, trình độ của đảng viên và cán bộ cũng phải tiến lên mới làm trọn được nhiệm vụ. Cho nên đảng viên và cán bộ phải cố gắng học tập chính trị, văn hoá và chuyên môn”[3, t.14, tr.187]. Cần tập trung tinh gọn bộ máy, tổ chức các cơ quan của Đảng thật sự là hạt nhân trí tuệ, “bộ tổng tham mưu”, đội tiên phong lãnh đạo các cơ quan nhà nước. Các cơ quan tham mưu của Đảng phải thực sự tinh gọn, cán bộ tham mưu có phẩm chất chính trị tốt, năng lực, trình độ chuyên môn giỏi, tinh thần trách nhiệm cao; tác phong, lề lối làm việc chuyên nghiệp, hiệu quả. Đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng dân chủ, khoa học và hiệu quả. Tăng cường sự tham gia của quần chúng vào quá trình ra quyết định và giám sát hoạt động của Đảng. Đổi mới việc ban hành, quán triệt, thực hiện nghị quyết của Đảng, xây dựng các tổ chức cơ sở đảng, đảng viên trong sạch, vững mạnh đóng vai trò là “tế bào” của Đảng. Nghị quyết Trung ương và các cấp uỷ, tổ chức đảng phải ngắn gọn, khoa học, dễ thực hiện; xác định đúng yêu cầu, nhiệm vụ, con đường phát triển của đất nước, của từng địa phương, bộ ngành. Có tầm nhìn, có tính khoa học và thực tiễn mang tính khả thi làm cho mỗi cán bộ, đảng viên cũng như các thành phần kinh tế, doanh nghiệp và mỗi người dân phấn khởi, tin tưởng, có động lực, trách nhiệm với bản thân và với xã hội. Trong quán triệt, thực hiện nghị quyết phải nâng cao nhận thức, thực hiện có hiệu quả quan điểm, chủ trương, giải pháp; xây dựng chi bộ tốt, đảng viên tốt, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ gắn với triển khai thực hiện nghị quyết, chủ trương, đường lối của Đảng. Thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát bảo đảm nghị quyết của Đảng được triển khai vào thực tiễn cuộc sống; bộ máy của Đảng, Nhà nước hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Kiểm tra, giám sát phát hiện được nhân tố mới, cách làm hay, sáng tạo và kịp thời uốn nắn, điều chỉnh biểu hiện lệch lạc, chệch hướng, ngăn chặn những hành vi sai trái, vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Muốn nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền của Đảng cần đổi mới phương thức, xây dựng phong cách làm việc phù hợp theo tư tưởng Hồ Chí Minh: “Khi chi bộ khéo lãnh đạo và khi quần chúng đã thông suốt, thì công việc gì tuy to tát mấy và khó khăn mấy cũng làm được”[3, t.14, tr.240]; “Mỗi đảng viên ta phải là một chiến sĩ tích cực gương mẫu, xứng đáng với lòng tin cậy của Đảng và của nhân dân. Mỗi chi bộ ta phải là một hạt nhân vững chắc, lãnh đạo đồng bào thi đua yêu nước, cần kiệm xây dựng nước nhà. Mỗi cấp uỷ Đảng phải là động cơ mạnh mẽ thúc đẩy phong trào cách mạng sôi nổi tiến lên”[3, t.12, tr.680].

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong các hoạt động bảo vệ chính trị nội bộ và xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Tăng cường tính Đảng trong xây dựng, hoàn thiện Nhà nước: Xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, công bằng, thực sự là công cụ để bảo vệ quyền lợi của nhân dân, thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Nâng cao tính chuyên nghiệp, trách nhiệm và hiệu quả trong hoạt động của các cơ quan Nhà nước; cải cách mạnh mẽ về tổ chức, cơ chế hoạt động và phương thức làm việc; tăng cường sự tham gia của nhân dân vào quá trình xây dựng, giám sát hoạt động của Nhà nước.

Tinh gọn tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đẩy mạnh cải cách hành chính, giảm bớt thủ tục rườm rà, phức tạp, tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy. Trong tinh gọn biên chế cần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, giảm bớt số lượng không cần thiết. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước, xây dựng chính phủ điện tử, nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm sai sót, tăng cường tính minh bạch trong hoạt động của bộ máy.

Kết luận

Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, sứ mệnh của Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ là giữ vững độc lập, chủ quyền đất nước mà còn là nhân tố vô cùng quan trọng, quyết định tới mọi thắng lợi của cách mạng, đặc biệt là đưa đất nước phát triển giàu mạnh, thịnh vượng, hiện thực hoá mục tiêu chiến lược đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Điều đó đòi hỏi phải có tư duy phát triển mới, các giải pháp đột phá, quyết tâm chính trị và bản lĩnh kiên cường vượt qua mọi khó khăn, thách thức của Đảng, làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, xứng đáng đại diện cho danh dự, trí tuệ, bản lĩnh của dân tộc Việt Nam và lương tâm của thời đại.

Tài liệu tham khảo:

[1] Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2025), Dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn.

[2] Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập I, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.