Hưởng ứng chương trình bảo vệ trẻ em trên không gian mạng (ảnh news.vnanet.vn)

SAFEGUARDING THE COMMUNIST PARTY OF VIETNAM’S IDEOLOGICAL FOUNDATION AND COUNTERING AND REFUTING HOSTILE FORCES’ FALSE ARGUMENTS IN CYBERSPACE IN THE CURRENT PERIOD

Theoretical Education (TE): At present, amid the rapid development of social media in the digital age, hostile forces exploit social media platforms to disseminate false arguments aimed at undermining the Communist Party of Vietnam and the Vietnamese State. By steadfastly applying the Party’s guiding viewpoints, the article examines the current state of efforts to counter and refute hostile forces’ false arguments in cyberspace, thereby proposing solutions to enhance the effectiveness of this work.

Đặt vấn đề

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách và cần thiết trong thời đại số. Việt Nam là quốc gia có số lượng người dùng mạng xã hội cao trên thế giới. Mạng xã hội giúp chúng ta có thể nắm bắt được thông tin từ những nguồn khác nhau, song thế lực thù địch lợi dụng mạng xã hội để chống phá Đảng và Nhà nước Việt Nam. Bài viết phân tích những thách thức trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ thực tiễn phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng trong bối cảnh hiện nay.

1.Chủ trương của Đảng về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trên không gian mạng

Trong bối cảnh tình hình mới, chủ trương của Đảng về bảo vệ nền tảng trên không gian mạng được xác định là nhiệm vụ cấp bách, thường xuyên, có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng. Không gian mạng là mặt trận đấu tranh tư tưởng then chốt trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh việc kết hợp giữa “xây” và “chống”, trong đó: “xây” là xây dựng niềm tin, lý tưởng cách mạng, đạo đức và văn hóa; “chống” là chống chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng cơ hội, các quan điểm sai trái và những hành vi gây tổn hại đến lợi ích của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Kiên định vận dụng tư tưởng của Người, Đảng chủ trương kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, trong đó “xây” là then chốt, phát huy vai trò lãnh đạo và thế trận lòng dân trên môi trường số. Năm 1983, trong Nghị quyết số 13 - NQ/ TW, Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: phê phán những tư tưởng, quan điểm sai trái với chủ nghĩa Mác - Lênin và đường lối của Đảng. Từ đó đến nay, Đảng đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị về xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong tình hình mới, về công tác tư tưởng, lý luận...trong đó nêu quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái của các thế lực thù địch. Ngày 22/10/2018, Bộ Chính trị khóa XII ban hành Nghị quyết số 35 - NQ/TW về tăng cường bảo vệ nền tảng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng khẳng định: “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết và thường xuyên đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị; đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống...” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021a, tr. 183).

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Đại hội XIV về công tác chính trị, tư tưởng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là sự khẳng định và làm sâu sắc nội hàm “4 kiên định”: “Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.73). Văn kiện Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu chủ động chiến lược trong công tác tư tưởng, coi trọng bảo vệ và phát triển hệ thống lý luận, gắn việc giữ vững nền tảng tư tưởng với “chủ quyền tư tưởng trên không gian số” và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đồng thời Văn kiện khẳng định cần chủ động dẫn dắt nhận thức xã hội trên không gian mạng, nhận diện các chiêu trò tinh vi của thế lực thù địch nhằm làm lung lay niềm tin; Văn kiện nhấn mạnh kiên định giá trị cốt lõi nhưng phát triển sáng tạo trong kỷ nguyên số.

2.Thực tiễn công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng ở cơ sở hiện nay

Thực hiện chủ trương của Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở cơ sở trên không gian mạng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch hiện nay là sự kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, trong đó “xây” là gốc. Cấp ủy đảng các cấp triển khai đồng bộ việc chuyển đổi số trong công tác tuyên giáo, lập các trang mạng xã hội định hướng dư luận, xử lý nghiêm thông tin xấu, độc.

Hiện nay, ở cơ sở thành lập Ban Chỉ đạo 35 các cấp, xây dựng mạng lưới cộng tác viên để nắm tình hình thực tiễn. Công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng và định hướng dư luận xã hội có nhiều đổi mới cả về nội dung, hình thức và phương thức triển khai. Cấp ủy các cấp lãnh đạo, chỉ đạo đơn vị thực hiện chủ động khai thác hiệu quả nền tảng số, trang thông tin điện tử và mạng xã hội để lan tỏa thông tin tích cực, thông tin chính thống; đấu tranh, phản bác luận điệu xuyên tạc của thế lực thù địch trên không gian mạng. Đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, cộng tác viên dư luận xã hội được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chuyên môn, tham gia tích cực, hiệu quả vào công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tiếp tục được củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượng hoạt động, góp phần không nhỏ vào công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng trong bối cảnh hiện nay.

Trong công tác nắm bắt, phân tích, dự báo tình hình tư tưởng, dư luận xã hội, kiểm tra, giám sát và xử lý các vấn đề phát sinh được các cấp ủy Đảng quan tâm chỉ đạo thực hiện thường xuyên hơn. Nhiều thông tin xuyên tạc, thù địch được phát hiện, định hướng và xử lý kịp thời, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác chính trị, tư tưởng ngày càng được các cấp ủy đảng chú trọng; cấp ủy đảng các cấp lãnh đạo chỉ đạo địa phương tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng truyền thông số, kỹ năng nhận diện và đấu tranh phản bác luận điệu xuyên tạc, thù địch cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và lực lượng tham gia đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

Việc triển khai thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng ở cơ sở đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo đảm ổn định chính trị, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc tổ chức thực hiện công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng ở một số địa phương vẫn còn bộc lộ hạn chế nhất định, cần có giải pháp phù hợp để khắc phục kịp thời. Nhận thức của một số cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên về vị trí, vai trò, tính chất lâu dài, phức tạp của nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng chưa thật sự đầy đủ; việc cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết của Đảng vào thực tiễn ở một số nơi còn thiếu tính chủ động. Công tác nắm bắt, phân tích, dự báo tình hình tư tưởng, dư luận xã hội và nhận diện các phương thức, thủ đoạn chống phá mới của các thế lực thù địch có thời điểm còn bị động; việc xử lý một số vụ việc phát sinh chưa kịp thời, hiệu quả chưa cao.

Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng truyền thông số, kỹ năng đấu tranh trên không gian mạng cho cán bộ, đảng viên ở một số nơi chưa được tổ chức thường xuyên; cơ chế phối hợp giữa các lực lượng ở một số địa phương còn thiếu đồng bộ, việc chia sẻ thông tin, kiểm tra, sơ kết, tổng kết và nhân rộng các mô hình hiệu quả chưa được thực hiện thường xuyên. Bên cạnh đó, điều kiện về kinh phí, hạ tầng kỹ thuật và trang thiết bị phục vụ công tác tuyên truyền, đấu tranh trên không gian mạng ở một số địa phương vẫn chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

3. Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng và phát huy trách nhiệm của người đứng đầu trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Các cấp ủy, tổ chức đảng tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết số 35-NQ/TW và Quy định số 19-QĐ/TW ngày 8/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng; cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, cơ quan, đơn vị. Đưa kết quả thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và công tác chính trị, tư tưởng vào tiêu chí đánh giá, xếp loại tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và người đứng đầu. Đồng thời, cấp ủy đảng các cấp tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo; chủ động nắm chắc tình hình tư tưởng, dư luận xã hội; nâng cao năng lực dự báo, kịp thời định hướng và giải quyết hiệu quả các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở, góp phần giữ vững ổn định chính trị và tăng cường sự đồng thuận xã hội.

Thứ hai, cấp ủy đảng các cấp lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác chính trị, tư tưởng, nâng cao chất lượng tuyên truyền, định hướng dư luận xã hội và đấu tranh trên không gian mạng.

Đổi mới toàn diện nội dung, phương thức công tác chính trị, tư tưởng theo hướng chủ động, hiện đại, lấy thông tin tích cực làm chủ đạo, lấy "xây" để "chống", "lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực". Đẩy mạnh tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước gắn với tuyên truyền những thành tựu đổi mới, các mô hình hay, cách làm sáng tạo và gương người tốt, việc tốt. Chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời giải đáp những vấn đề dư luận quan tâm, nhất là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước; nâng cao chất lượng các sản phẩm truyền thông trên nền tảng số, tăng tính tương tác, sức lan tỏa và khả năng thuyết phục; xây dựng "sức đề kháng" về tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ trước các thông tin xấu, độc trên không gian mạng.

Thứ ba, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, đặc biệt là đội ngũ cán bộ làm công tác chính trị, tư tưởng và lực lượng nòng cốt bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

Tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Tập trung xây dựng Đảng về đạo đức; đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu theo phương châm "chức vụ càng cao càng phải gương mẫu"; chủ động phòng, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và các biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ. Đồng thời, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác chính trị, tư tưởng và lực lượng nòng cốt theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại; nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, an ninh mạng, truyền thông số, trí tuệ nhân tạo, kỹ năng phân tích, dự báo dư luận xã hội, sản xuất nội dung số và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải chấp hành nghiêm kỷ luật phát ngôn, quy định về bảo vệ bí mật của Đảng và Nhà nước; nâng cao ý thức, trách nhiệm khi sử dụng Internet và mạng xã hội; không đăng tải, chia sẻ hoặc phát tán thông tin xấu, độc, sai sự thật, xuyên tạc, kích động, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ tư, tăng cường phối hợp giữa các lực lượng, xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Tiếp tục kiện toàn và nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo 35 các cấp; tăng cường duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tuyên giáo, công an, quân sự, báo chí, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và các cơ quan chức năng trong nắm tình hình, chia sẻ thông tin, dự báo, xử lý các vấn đề phát sinh trên không gian mạng; tăng cường đối thoại với nhân dân. Chủ động phát hiện, nhận diện sớm các âm mưu, phương thức, thủ đoạn chống phá mới của các thế lực thù địch; nâng cao chất lượng đấu tranh phản bác, không để bị động, bất ngờ; đồng thời thường xuyên sơ kết, tổng kết, đánh giá và nhân rộng các mô hình, cách làm hay, hiệu quả trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ năm, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Đầu tư xây dựng hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và các nền tảng phục vụ công tác chính trị, tư tưởng; từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công cụ phân tích thông tin trong giám sát, dự báo xu hướng dư luận xã hội, phát hiện sớm thông tin xấu, độc và hỗ trợ đấu tranh phản bác trên không gian mạng. Đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm truyền thông đa phương tiện có chất lượng cao, phù hợp với từng nhóm đối tượng; xây dựng hệ sinh thái truyền thông số của các cấp ủy, cơ quan, đơn vị nhằm lan tỏa thông tin tích cực, nâng cao hiệu quả tuyên truyền và tạo ưu thế trên không gian mạng.

Thứ sáu, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương của Đảng gắn với phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng về công tác chính trị, tư tưởng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm kỷ luật phát ngôn hoặc lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin sai trái, xuyên tạc. Đồng thời, phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác tuyên truyền, vận động, định hướng dư luận xã hội; xây dựng, phát triển các kênh thông tin, nền tảng số và mạng xã hội để kết nối, tập hợp đoàn viên, hội viên và nhân dân tham gia lan tỏa thông tin chính thống, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Khuyến khích sự tham gia của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, nhà báo, người có uy tín trong cộng đồng và các lực lượng xã hội trong tuyên truyền, giáo dục, đẩy mạnh tuyên truyền, lan tỏa gương người tốt, việc tốt, những giá trị tích cực trong xã hội; qua đó củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc và tạo sức mạnh tổng hợp trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, góp phần giữ vững ổn định chính trị và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển đất nước trong tình hình mới.

Kết luận

Trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch tiếp tục đứng trước những yêu cầu mới với tính chất ngày càng phức tạp, toàn diện và cấp bách. Việc quán triệt, triển khai đồng bộ Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị và Quy định số 19-QĐ/TW ngày 8/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; đồng thời tạo cơ sở để đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức công tác chính trị, tư tưởng, nâng cao chất lượng tuyên truyền, định hướng dư luận xã hội và hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

Tài liệu tham khảo:

Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.

Đảng Cộng sản Việt Nam (2021a). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Đảng Cộng sản Việt Nam (2021b). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (Tập II). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Đảng Cộng sản Việt Nam (2026a). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.